Uit SlowTrainWiki

Inhoud 1 Planning 2 Bekende problemen 3 Data & instellingen archiveren 4 Stuurprogramma's archiveren 5 Windows herinstalleren 6 Beheer-account aanmaken 7 Windows Update 8 Beveiliging bijwerken 9 Stuurprogramma's herinstalleren 10 Applicaties 11 Gebruikersaccounts aanmaken & configureren 12 Gegevens terugzetten 13 Ongewenste programma's verwijderen 14 Randapparatuur 15 Laatste handelingen & overdracht

Planning

Kritische factoren:

• Drivers: Beschikbaarheid van stuurprogramma's, is het meest kritieke punt bij herinstallaties. Soms kost dit maar tien minuten werk, maar soms kost het een heel weekend.
• Toegang tot installatiebestanden: Naast de beschikbaarheid van drivers, is het meest kritieke punt de mogelijkheid om Windows überhaupt te installeren. Dit probleem komt in soms verrassende gedaantes, zoals laptops zonder cd-spelers en zonder de mogelijkheid om op te starten vanaf een USB-apparaat. Dit probleem kan makkelijk een halve dag vertraging opleveren.

Tijdsbesteding:

• Archiveren? Ik vraag me af hoe lang het doorgaans duurt om Documents and Settings op een externe harddisk te zetten. Zie tabel hieronder
• Formatteren: Compleet formatteren van de harde schijf kan zomaar uren duren. Da's niet handig, als je dezelfde dag nog een computer wilt terugbrengen.
• Windows Update: Bij herinstallaties die op zich probleemloos verlopen, gaat de meeste tijd zitten in het bijwerken van Windows: Installatie van bv. SP2 en SP3 kunnen elk makkelijk een half uur tot drie kwartier duren. Downloaden en installeren van updates duren ook snel een uur. Alles bij elkaar duurt het bijwerken van een Windows XP-installatie zo'n drie uur.
• Overige software: Installatie van overige programma's stelt weinig voor. OpenOffice.org duurt het langst.
• Data terugzetten: Terugzetten van data stelt doorgaans weinig voor.

Tijdsduur archivering

Grootte Documents and Settings	Methode van archiveren	Duur
41 GB	Robocopy, externe USB-2-HD	Ca. 4,5h, dus ca. 9 GB/h

Bekende problemen

Handig om voor de inname van de computer hierop te controleren:

• Geen licentiesticker: Zonder Windows-licentie installeren we geen Windows. We kunnen uiteraard wel Ubuntu installeren;
• Te weinig geheugen: Met XP is 256 MB onwerkbaar. Zeker als je als onderdeel van de procedure, SP3 installeert, wordt de computer te traag om mee te kunnen werken (daadwerkelijk zo ervaren: sept. 2010). 512 MB Is het minimum, maar 1 GB is nog beter;
• Te oude processor: In september 2010 is het ons overkomen dat we een computer innamen met een Pentium II-processor. Dat is kansloos;
• HP Media Center PC's: Die hebben een venijnig RAID-driver-probleem (aug. 2010);
• Computers met RAID-controllers: Zorg dat je een driver hebt;
• XP op computers met SATA-harde schijven: Je hebt minimaal een XP SP2-cd nodig. Oudere versies herkennen geen SATA-harde schijven. Drivers schijn je ook te kunnen incorporeren middels slipstreaming of door deze aan het begin van de installatieprocedure te installeren vanaf een floppy (moet een floppy zijn, andere drivers zijn nog niet geladen), maar dat zijn geen aantrekkelijke alternatieven [1], [2];
• Ubuntu op Compaq 6710b-laptops;
• Welk e-mail-programma? Outlook Express kunnen we doorgaans prima archiveren en weer terugzetten. Voor Outlook wordt dit meestal een migratie naar Thunderbird;
• NIC niet te installeren In januari 2011 hadden we een merkloze computer, maar met wat een Dell-moederbord leek te zijn. Het was onduidelijk wat de chipset was, en het installeren van de drivers wilde niet lukken. Oplossing: Netwerkkaart in de computer zetten, om op die manier verder te kunnen. Een NIC kost ca. € 10,-- à € 15,--, dus dat is effectiever dan een halve dag zwoegen op een onwillige chipset.

Data & instellingen archiveren

Bij een herinstallatie van een computer wordt doorgaans alle data gewist. Daarom is het belangrijk data vantevoren te archiveren. Hieronder vindt je een lijstje met te archiveren gegevens. Voor de meeste van deze items geldt, dat je het per computer-account moet toepassen.

Documents and Settings

Het is handig om een complete backup te maken van de map Documents and Settings op een extern medium. Op die manier heb je een behoorlijk complete backup, met een minimale kans op fouten, omdat je maar één actie hoeft te doen.

Copiëren lukt niet met de Verkenner, omdat een aantal bestanden in gebruik zijn, en het copiëren daarop stukloopt. xcopy Is een betere oplossing, maar Robocopy is waarschijnlijk nog beter. Robocopy moet je eerst installeren. Commando:

robocopy "c:\Documents and Settings" e:\MapNaam /s /r:0

Een alternatieve oplossing, die onafhankelijk is van de stabiliteit van het OS op de betreffende computer: Met behulp van de Linux SystemRescueCD: Harde schijf en backup-harde schijf beiden mounten, en met behulp van Midnight Commander copiëren. Overigens: Robocopy is sneller om te installeren, maar SystemRecoveryCD is veel sneller in uitvoering.

Indien je niet de complete mappenstructuur Documents and Settings copiëert, dan is het van belang in ieder geval de volgende onderdelen voor elke gebruiker te copiëren. Het is ook handig deze lijst te raadplegen ter controle indien je de complete boom Documents and Settings hebt gecopieerd: Ik heb het vermoeden dat hij soms niet alles overneemt:

• My Documents
• Desktop
• Favorites
• Gedeelde documenten: Ik kan me niet herinneren dat ik hier ooit iets belangrijks over het hoofd heb gezien, maar je weet maar nooit!

Outlook Express

1. E-mail:

    C:\Documents and Settings\<User>\Local Settings\Application Data\Identities\{GUID}\Microsoft\Outlook Express 

2. Adressenboek: Copiëren en plakken
3. Accounts: Exporteren via

    Extra > Accounts > Exporteren 

4. Wachtwoorden: Bij exporteren van accounts worden wachtwoorden overgeslagen. Ook Thunderbird kan geen wachtwoorden lezen bij een upgrade. In beide gevallen kun je wachtwoorden achterhalen mbv. NirSoft's MailPassView

Outlook

1. E-mail: Opgeslagen in .pst-bestand. Indien je na de herinstallatie wilt overstappen op Thunderbird, dan is het waarschijnlijk het handigste om het .pst-bestand mbv. Thunderbird te converteren, voorafgaand aan herinstallatie.
2. Outlook AutoComplete Entries: Outlook slaat gebruikte e-mailadressen op als 'AutoComplete Entries'. Voor veel gebruikers zijn AutoComplete Entries belangrijker dan het adressenboek. AutoComplete Entries worden opgeslagen in een .NK2-bestand. Dit geldt alleen voor Outlook, niet voor Outlook Express. Thunderbird maakt ook gebruik van AutoComplete Entries, maar dit zijn altijd gegevens uit het adressenboek: Er wordt geen aparte lijst bijgehouden. nk2-Bestanden zijn prima naderhand te lezen. Zie artikel Outlook voor details;
3. Accounts: Vanuit Outlook kun je geen accounts exporteren. Bij migratie naar Thunderbird, kan Thunderbird wel accounts importeren

Overig

• Productsleutel Windows: Zie Windows XP Activatiesleutel achterhalen
• Productcode Office: Wellicht handig om de productcode van Office te achterhalen tbv. herinstallatie

Data op ongebruikelijke plaatsen

Sommige programma's plaatsen hun data op ongebruikelijke locaties zoals in Program Files of direct onder de root. Oa.:

• Snelstart: Plaatst data direct onder root;
• Belastindienst: Onduidelijk: Aangiftes 2007 en later lijken onder Mijn Documenten te worden geplaatst (mappen bevatten oa. executables). Aangiftes van eerdere jaren worden mogelijk in c:\bdienst geplaatst;
• Incredimail: ?
• ING Internet Bankieren: Dat kut-programma houdt een .mdb-database bij IngEbw.mdb of zoiets met gedownloade rekeningmuaties. Ik geloof dat het staat op locatie Program Files/ING/Internetbankieren/db.

Ga na of er meerdere harde schijven of meerdere partities aanwezig zijn, en of deze bestanden bevatten die gearchiveerd moeten worden.

Stuurprogramma's archiveren

Onderdelen waar je het vaakst apart stuurprogramma's voor moet installeren:

• Geluid
• Videokaarten
• Netwerkkaarten
• Modems
• Kaartlezers
• Exotische niet-standaard hardware, die je vooral in laptops aantreft.

Manieren om te inventariseren en/of te archiveren:

• Driver Extraction-tools: Er bestaat gespecialiseerde Driver Extraction-software, in het bijzonder Driver Magician;
• Apparaatbeheer: Maak een foto of screenshot van het Apparaatbeheer-scherm, met de belangrijkste onderdelen uitgeklapt;
• SWSetup: Drivers van HP worden uitgepakt in een map SWSetup, direct onder C:\
• Overige drivers-installatiebestanden: Naast HP zijn er meer fabrikanten die ongeinstalleerde drives direct onder C:\ in een map parkeren, of anders op andere partities.
• Everest of andere inventarisatie-software: Er bestaat software om computeronderdelen te inventariseren. Nooit veel gebruik van gemaakt voor herinstallaties. Zie ook artikel Lavalys Everest;
• SystemRescueCD: Is SystemRescueCD in staat hardware te identificeren? Kan handig zijn, omdat je dat heel snel hebt opgestart.

Windows herinstalleren

• Virus-vrije omgeving: Het is belangrijk dat de computer gedurende herinstallatie in een virus-vrije omgeving is. Gedurende bepaalde stadia van installatie is de computer mogelijk bereikbaar via het netwerk, maar nog niet beveiligd. Dit probleem doet zich oa. voor als je een computer installeert met Windows XP zonder service pack, en je daarna online moet gaan om Service Pack 2 te installeren. Oplossing: Vantevoren de benodigde programmatuur downloaden, en de netwerkkabel uit de computer halen gedurende de installatieprocedure. Andere oplossing: Je ervan vergewissen dat de computer achter een router zit met ingebouwde firewall. Dat is bijvoorbeeld niet het geval bij kabelmodems.
• Formatteren: Het is aanbevolen om aan het begin van de installatieprocedure, de harde schijf te formatteren, en om eventuele partities samen te voegen tot één partititie. Let op: Het formatteren van een harde schijf kan makkelijk een uur kosten. Windows geeft je vaak de keuze tussen ‘snel’ formatteren en ‘gewoon’ formatteren. Soms heb je ook keuze om te formatteren met NTFS en FAT32, hierbij is het aanbevolen om NTFS te gebruiken.
• Licentie & Service Packs: Het lijkt geen probleem te zijn, om Windows XP Service Pack 2 (SP) te installeren met een licentiesticker behorende bij een exemplaar van Windows XP zonder SP.

Installatiemedia:

• Systeemherstel: Diverse fabrikanten leveren geen cd's of dvd's mee om Windows opnieuw te installeren, maar voorzien de harde schijf van een systeemherstel-partitie;
  • Acer Aspire-laptop: Ga met F2 naar het BIOS-menu om systeemherstel mogelijk te maken ('D2D recovery', of zoiets). Druk daarna op Alt-F10 tijdens opstarten. Het lijkt of Windows dan wordt opgestart, maar je belandt in plaats daarvan, in Acer eRecovery Management ([3]);
• Interne cd-speler: De meest voor de hand liggende manier om Windows te installeren, is vanaf een interne cd-speler. Deze optie is niet mogelijk, bv. als de cd-speler defect is (vooral een probleem bij laptops), of de computer geen cd-speler heeft (zoals bij netbooks). Specifieke gevallen plus oplossingen:
  • Meerdere cd-spelers, maar de eerste is defect: Het lijkt erop dat in een computer met meerdere interne en/of externe cd-spelers, de eerste cd-speler booten afvangt. Oftewel: Als de eerste cd-speler defect is, vervalt deze optie. Oplossing: De betreffende speler loskoppelen. In oktober 2010 heb ik dit toegepast bij een Dell Dimension 5000. Booten was lastig, omdat het BIOS klaagde dat de floppy drive nu verdwenen was. Misschien omdat ik kort daarvoor het BIOS had gerest, en de computer daardoor bedacht had dat-ie een floppy drive had.
• USB-cd-speler: Prima alternatief, vermits ondersteunt door het BIOS van de betreffende computer;
• Vanuit Windows vanaf cd: Als de computer nog wel kan opstarten vanaf de harde schijf, ligt het voor de hand om vanuit Windows een herinstallatie uit te voeren vanaf de cd-speler. Gedurende deze procedure wordt de gebruikelijk bootmanager aangepast, zodat de computer na herstart vanaf een ander bestand opstart. Echter, dat bestand staat in beginsel op dezelfde partitie als waarop je Windows wilt installeren. Ergo: Je kunt de harde schijf niet formatteren. Misschien een oplossing: een aparte partitie maken en daarin Windows installeren.
• Externe harddisk: Indien geen cd-speler gebruikt kan worden, kan het gebruik van de harddisk een optie zijn: Copiëer alle bestanden naar bv. een externe harddisk. Start de computer op de gebruikelijke wijze, en start de installatieprocedure vanaf de aangesloten harddisk. Vervolgens copiëert de procedure allerlei tijdelijke bestanden naar de primaire schijf, en past de bootloader aan. Als daarna de computer herstart wordt, geeft de bootloader een nieuwe optie weer: Windows XP Home/Pro Setup. Deze verwijst naar de eerdergeplaatste tijdelijke bestanden op de primaire schijf. Vervolgens wordt Windows geïnstalleerd. Deze methode heef één nadeel: De primaire harde schijf kan niet geformatteerd worden, omdat-ie tijdens het proces in gebruik is. Tijdens de herinstallatie wordt er niet gebruik gemaakt van de externe harddisk. Dat schijnt te zijn omdat USB-drivers pas laat gedurende de installatieprocedure geladen worden. Dat is dezelfde reden als waarom je een RAID-controller vanaf een floppy moet laden;
• USB-stick: USB-sticks zijn sowieso een interessant installatie-medium, want snel en makkelijk aan te passen, zoals slipstreaming. Het is alleen werk om een Windows-cd om te zetten naar een USB-stick. En let op: Het moederbord moet opstarten vanaf USB ondersteunen! ([4])
• LAN: Microsoft zegt dat dit te prefereren is boven opstarten vanaf floppy ([5]). Het lijkt complex te zijn, en onder andere een server te vereisen. Er lijken diverse open-source oplossingen te bestaan: ([6]), http://www.google.nl/search?q=install+xp+from+linux+over+lan
  • Windows Deployment Server: Installeer Windows Server 2008, bv. in een virtuele omgeving, en gebruik Windows Deployment Server om over het netwerk een computer te herinstalleren. Dit is typisch de manier waarop in grote organisaties grote aantallen computers geïnstalleerd worden;
  • Knoppix: Het schijnt dat Knoppix ook zo'n service aanbiedt ([7])
  • Unattended: Unattended lijkt bij uitstek het open-source-alternatief te zijn op Windows Deployment Server. Zie dit artikel;
• Floppy? De uitleg op de site van Microsoft was voor het geval dat je vanwege hardware-beperkingen niet kunt opstarten vanaf een ingebouwde cd-speler. Deze methode gaat er van uit dat je wel later gedurende de procedure toegang hebt tot de cd-speler. Vergt zes floppies, die gedownload kunnen worden van de site van Microsoft;
• In een andere computer? Je kunt de interne harde schijf uit de betreffende computer halen, in een andere computer stoppen (liefst eentje die zo veel mogelijk lijkt op de doel-computer), daar Windows op de betreffende schijf installeren, en vervolgens de schijf terugplaatsen. Is een beetje wanhopig. Met Windows ME scheen dit best aardig te gaan, en met Linux is dit zelfs geen probleem. Met bv. Windows XP is dit een dubieuse oplossing, maar niet onmogelijk ([8])

Beheer-account aanmaken

Maak een account met admin-rechten aan, genaamd Beheer of Admin. Werk vanuit dit account, en verwijder het eventueel eerder aangemaakte account Eigenaar, omdat het geen nut heeft. Overigens: Dat account Eigenaar lijkt alleen in pre-SP2-versies van XP te worden aangemaakt.

Ook handig in dit stadium: NL-toetsenbord uitschakelen.

Windows Update

Windows Update is belangrijk om de volgende redenen:

• Bijwerken van beveiligingslekken;
• Installatie van systeemonderdelen (zoals Installer 3.1.) die benodigd zijn om andere software te installeren (zoals Microsoft Security Essentials);
• Windows in staat stellen om veel meer systeemonderdelen te herkennen.

Bijwerken van een installatie middels Windows Update verloopt iteratief, en vereist geregeld computer-herstarts.

Onder andere Service Packs worden via Windows Update geïnstalleerd. Ik vind het een dilemma om of hier op te wachten, of om handmatig service packs te installeren. Vooralsnog gebruik ik Windows Update: Dat is robuuster.

Beveiliging bijwerken

Firewall

• Windows XP Service Pack 2, Windows Vista en Windows 7 hebben de Windows Firewall ingebouwd, en die bevalt goed;
• Voor oudere versies van Windows is er geen eenduidige beste keuze betreffende firewall. Gratis versies van bv. ZoneAlarm voldaan meestal. Echter, wanneer er individuele poorten opengezet moeten worden voor communicatie van buitenaf, lijkt er geen goede gratis firewall te zijn.

Virusscanner

Zie artikel Virusscanners.

Spyware Remover

Sinds ca. 2010 zijn de gebruikelijke virusscanners ook spyware-removers geworden. Het lijkt erop dat je tegenwoordig geen aparte spyware-remover meer hoeft te installeren.

Stuurprogramma's herinstalleren

• Een bijgewerkte Windows XP is in staat om apparaat te herkennen die verbonden is met de High Definition Audio Bus. Daarnaast kan ik me voorstellen dat een bijgewerkte installatie sowieso meer kan herkennen. Daarom handig om eerst Windows Update helemaal te doorlopen, en pas daarna de laatste stuurprogramma's desnoods handmatig te installeren;
• Toshiba laptops hebben een hotkey utility nodig voordat je toetscombinaties met de Fn-toets kunt gebruiken. Die toetscombinatie heb je mogelijk nodig om WLAN aan te zetten.

Applicaties

• DeepBurner: DeepBurner is een open source CD- en DVD-brander. Het lijkt alleen geen 1-op-1 copien te kunnen maken. Verder prima programma;
• Dropbox: Alleen installeren als het duidelijk is dit voor de klant toegevoegde waarde heeft. Gedurende de installatieprocedure moet je gelijk al een Dropbox-account opgeven. Indien je met aparte gebruikers- en beheeraccounts werkt, moet je het dus installeren in het gebruikersaccount waar je 't wilt gebruiken. Mogelijk moet je daarom dit gebruikersaccount eerst aanmaken als een admin-account, en pas na installatie van Dropbox er een gebruikersaccount van maken;
• Firefox: Internet Explorer is standaard al geïnstalleerd op computers, maar Firefox niet. Ondanks deze drempel wordt Firefox evenveel gebruikt als Internet Explorer ([9]). Volgens mij geeft dit aan dat Firefox veel populairder is dan Internet Explorer en het daarom goed is om het te installeren;
• Flash-speler: Adobe Flash lijkt automatisch te worden geinstalleerd voor Internet Explorer. Voor Firefox lijkt dit niet het geval te zijn. Twee opties:
  • Via de site van Adobe installeren inclusief de nare download manager (dlm), en deze dlm naderhand verwijderen via Configuratiescherm > Software;
  • Een versie zoeken zonder dlm. Bv via deze Google-query;
• FoxIt Reader: FoxIt Reader is een goed alternatief voor Adobe Reader, omdat het kleiner, efficienter en stabieler lijkt te zijn;
• Jzip: jZip, want volledig gratis. Niet-gratis alternatieven: WinRar of Winzip
• LogMeIn, maar alleen met toestemming van de klant;

• Open Office: Open Office is doorgaans een goed alternatief voor Microsoft office, en gratis. Het is aan te bevelen om in te stellen dat tekstdocumenten, rekenbladen en presentaties weggeschreven worden in Microsoft Office 97/2000/XP-formaat. Op die manier kunnen mensen met Microsoft Office de betreffende documenten openen. Ga hiervoor in Writer naar Extra -> Opties -> Openen/opslaan. Let op: Dit moet je voor elk Windows-account doen. Indien je aan het eind van de installatieprocedure een apart gebruikersaccount aanmaakt, hoef je pas dan deze instellingen door te voeren;
• OpenOffice Dictionaries: De belangrijkste woordenlijsten (NL, EN, FR) worden meegeleverd met de Nederlandstalige OpenOffice. Een Engelstalige versie van OpenOffice herkent Nederlandse tekst, maar heeft geen woordenlijst. Die moet je apart installeren;
• Silverlight: Omdat installatie voor klanten lastig kan zijn, vanwege herstarts. In oktober 2010 heb ik 'm alleen als Firefox-plugin gedownload, en vervolgens werkte Silverlight zowel in Firefox als Internet Explorer. Misschien dat Internet Explorer er al standaard mee is uitgerust;
• Thunderbird: Thunderbird is een e-mailclient, en in veel gevallen een goed alternatief voor Microsoft Outlook. Werkt erg intuitief en kan goed overweg met IMAP. Indien niet nodig voor IMAP, is Outlook Express doorgaans een beter alternatief;
• vlc, want goede all-round mediaspeler;

Wellicht:

• Ashampoo, om de installatie te optimaliseren. Wel verwijderen voorafgaand aan oplevering aan klant, want copyrighted.

Achterhaald:

• Google Toolbar voor Firefox;
• Google Toolbar voor Internet Verkenner;
• Google Desktop Search.

Gebruikersaccounts aanmaken & configureren

Vanuit beveiligingsperspectief is het wijsheid om op een computer aparte gebruikers- en beheeraccounts te hebben. De praktijk is echter Gebruikersaccounts (Windows) weerbarstiger. In eerste instantie is het 't handigste om accounts met beheerdersrechten aan te maken, om later in de procedure deze accounts om te zetten naar beperkte accounts. Instellingen die per gebruikersaccount geconfigureerd moeten worden:

• OpenOffice.org laten wegschrijven in Microsoft Office-formaat;
• System Tray-iconen verbergen;
• Mapopties: Weergave in lijst & extensies van bekende bestandstypen niet verwijderen;

Gegevens terugzetten

• Mijn documenten van alle gebruikers
• Favorieten
• Objecten op desktop
• Outlook .pst-bestand
• Outlook Express-bestanden

Ongewenste programma's verwijderen

Zie artikel Ongevraagde software

Randapparatuur

Belangrijkste apparatuur van een klant weer aan de praat krijgen: Printers, camera's en incidenteel: USB-ADSL-modems.

Laatste handelingen & overdracht

Belangrijk om deze laatste handelingen te doen voorafgaand aan aflevering: Sommige klanten nemen de computer direct bij de voordeur in ontvangst.

• WLAN testen;
• Eventuele wachtwoorden instellen voor accounts;
• Geen eigen cd meer in de cd-speler?
• Evt. resolutie terugzetten naar wat de monitor van de klant aankan. Vergeten? F8 ingedrukt houden tijdens opstarten. Wellicht staat daar een 'VGA'-opstartoptie bij, of anders in Veilige Mode opstarten. Of anders via LogMeIn inloggen. Eerste mogelijkheid is preferabel.
• Verifieren dat data niet verdwenen is;
• E-mail testen door vanuit het account van de klant een e-mailtje naar zichzelf te sturen (let op: dat werkt niet via Gmail);
• Test-printje maken als er een printer is aangesloten en geconfigureerd;
• Geluid testen;
• LogMeIn uitleggen;
• Gebruikersaccounts configureren als accounts met beperkte rechten;